Το κήρυγμα της Κυριακής. Τελώνου και Φαρισαίου, 01 Φεβρουαρίου 2026

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ
 

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ
ΙΕΡΑΠΥΤΝΗΣ ΚΑΙ ΣΗΤΕΙΑΣ 

ΓΡΑΠΤΟ ΚΗΡΥΓΜΑ ΚΥΡΙΑΚΗΣ 
ΤΕΛΩΝΟΥ ΚΑΙ ΦΑΡΙΣΑΙΟΥ
(1 Φεβρουαρίου 2026)

Ἀγαπητοί μου, στὸ σημερινὸ εὐαγγελικὸ ἀνάγνωσμα, ἀκούσαμε τὴν παραβολὴ τοῦ Τελώνη καὶ τοῦ Φαρισαίου, τὴν ὁποία, ὁ Ἰησοῦς διηγήθηκε μὲ ἀφορμὴ τὴν συμπεριφορὰ κάποιων ποὺ θεωροῦσαν τὸν ἑαυτό τους εὐσεβὴ καὶ γι᾿ αὐτὸ περιφρονοῦσαν τοὺς συνανθρώπους τους. Λέει λοιπόν, ἡ παραβολὴ ὅτι: «Δύο ἄνθρωποι πῆγαν στὸν ναό, γιὰ νὰ προσευχηθοῦν. Ὁ ἕνας ἦταν Φαρισαῖος κι ὁ ἄλλος τελώνης. Ὁ Φαρισαῖος στάθηκε ἐπιδεικτικὰ κι ἔκανε τὴν ἑξῆς προσευχή: “Θεέ μου, σ᾿ εὐχαριστῶ ποὺ ἐγὼ δὲν εἶμαι σὰν τοὺς ἄλλους ἀνθρώπους ἅρπαγας, ἄδικος, μοιχός, ἢ καὶ σὰν αὐτὸν ἐδῶ τὸν τελώνη. Ἐγὼ νηστεύω δύο φορὲς τὴν ἑβδομάδα καὶ δίνω στὸν ναὸ τὸ δέκατο ἀπ᾿ ὅλα τὰ εἰσοδήματά μου”. Καὶ ὁ τελώνης, ἀντίθετα, στεκόταν πολὺ πίσω καὶ δὲν τολμοῦσε οὔτε τὰ μάτια του νὰ σηκώσει στὸν οὐρανό. Χτυποῦσε τὸ στῆθος του καὶ ἔλεγε: “Θεέ μου, σπλαχνίσου με τὸν ἁμαρτωλό”». Καὶ ὁ Ἰησοῦς ὁλοκληρώνει τὴν παραβολή, λέγοντας ὅτι «Σᾶς βεβαιώνω πὼς αὐτὸς ἔφυγε γιὰ τὸ σπίτι του ἀθῶος καὶ συμφιλιωμένος μὲ τὸν Θεό, ἐνῶ ὁ ἄλλος ὄχι· γιατὶ ὅποιος ὑψώνει τὸν ἑαυτό του θὰ ταπεινωθεῖ, κι ὅποιος τὸν ταπεινώνει θὰ ὑψωθεῖ».

Στὴν παραβολὴ αὐτή, εἴδαμε δύο χαρακτηριστικοὺς τύπους ἀνθρώπων ἐκείνης τῆς ἐποχῆς, ἕναν Φαρισαῖο καὶ ἕναν Τελώνη, νὰ προσεύχονται στὸν ναό. Ὁ Φαρισαῖος, συγκρίνοντας τὸν ἑαυτό του μὲ τοὺς ἄλλους, εὐχαριστεῖ τὸν Θεό, γιατὶ δὲν εἶναι ὅπως οἱ ὑπόλοιποι ἄνθρωποι καὶ μάλιστα ὅπως ὁ Τελώνης. Τὰ χαρακτηριστικὰ στοιχεῖα τῆς προσωπικότητάς του εἶναι, ὁ ἐγωϊσμός του σχετικὰ μὲ τὴν πνευματικὴ ζωὴ ποὺ νόμιζε ὅτι διῆγε καὶ ἡ ἀλαζονεία του ἀπέναντι στὸν Τελώνη. Ὁ Τελώνης ἀντίθετα, ποὺ δὲν ἔχει νὰ ἐπιδείξει ἔργα ἀρετῆς ὥστε νὰ αἰσθάνεται δικαιωμένος, «στεκόταν πολὺ πίσω καὶ δὲν τολμοῦσε οὔτε τὰ μάτια του νὰ σηκώσει στὸν οὐρανὸ» ἀλλὰ μὲ συντριβὴ ἔλεγε «ὁ Θεός, ἱλάσθητί μοι τῷ ἁμαρτωλῷ». Τελικά, ἡ παραβολὴ καταλήγει στὸ συγκλονιστικὸ συμπέρασμα ὅτι ὁ Τελώνης «ἔφυγε γιὰ τὸ σπίτι του ἀθῶος καὶ συμφιλιωμένος μὲ τὸν Θεό», ἐνῶ ὁ Φαρισαῖος, ὡς βλάσφημος ἀπέναντι τοῦ Θεοῦ καὶ ἀπάνθρωπος ἀπέναντι τοῦ Τελώνη, καταδικάζεται καὶ ἀπορρίπτεται ἀπὸ τὸν Θεό.

Ὁ Φαρισαῖος λοιπόν, κατακρίθηκε ἀπὸ τὸν Θεό, ὄχι διότι παρέβη μιὰ ἠθικὴ ἐντολή, ἀλλὰ διότι δὲν εἶχε τὴν ταπείνωση τοῦ Τελώνη. Δὲν κατάλαβε ὅτι ὅλοι μας, ὅ,τι καὶ νὰ κάνουμε, ὅσες ἀρετὲς καὶ νὰ ἔχουμε κατορθώσει, χρειαζόμαστε τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ. Δὲν εἶναι τυχαῖο ὅτι ὅλοι οἱ ἅγιοι τῆς Ἐκκλησίας μας, ποὺ στὴ ζωή τους ἀγωνίστηκαν σκληρὰ γιὰ νὰ πλησιάσουν τὸν Θεό, ὅλοι τους εἶχαν συναίσθηση τῆς ἁμαρτωλότητάς τους καὶ ταπεινὰ τὸ ὁμολογοῦσαν. Ἀρκεῖ μόνο νὰ θυμηθοῦμε τὸν ἀπόστολο Παῦλο, ὁ ὁποῖος γράφοντας τὴν πρώτη ἐπιστολή του πρὸς τὸν Τιμόθεο, τοῦ λέει «ὅτι Χριστὸς Ἰησοῦς ἦλθεν εἰς τὸν κόσμον ἁμαρτωλοὺς σῶσαι, ὧν πρῶτός εἰμι ἐγώ».

Ἀδελφοί μου, σήμερα ἄνοιξε ἡ περίοδος τοῦ Τριωδίου. Ἡ περίοδος αὐτή, ὅπως ὅλοι γνωρίζουμε, εἶναι περίοδος πνευματικῶν ἀγώνων. Δὲν εἶναι τυχαῖο ὅτι ἡ Ἐκκλησία σήμερα προβάλλει μπροστά μας τὴν παραβολὴ τοῦ Τελώνη καὶ τοῦ Φαρισαίου. Μὲ αὐτήν, θέλει νὰ μᾶς πεῖ ὅτι ὅσες ἀρετὲς κι ἂν καλλιεργήσουμε, ὅσο ἀγώνα πνευματικὸ κι ἂν κάνουμε, ποτὲ μὴ νομίσουμε ὅτι κατακτήσαμε τὴν ἁγιότητα καί, προπαντός, ποτὲ μὴν κοιτάξουμε μὲ περιφρόνηση τοὺς ἄλλους ἀδελφούς μας.
Ἂς εὐχηθοῦμε λοιπόν, «Καλὸ Τριώδιο!»

Ἀπὸ τὴν Ἱερὰ Μητρόπολη