Το Κήρυγμα της Κυριακής. Κυριακή της Σαμαρείτιδος, 10 Μαΐου 2026
ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ
ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ
ΙΕΡΑΠΥΤΝΗΣ ΚΑΙ ΣΗΤΕΙΑΣ
ΓΡΑΠΤΟ ΚΗΡΥΓΜΑ
ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΤΗΣ ΣΑΜΑΡΕΙΤΙΔΟΣ
(10 Μαΐου 2026)
Ἀδελφοί μου, στὸ σημερινὸ εὐαγγέλιο, παρακολουθήσαμε τὴν συνομιλία τοῦ Ἰησοῦ μὲ μιὰ Σαμαρείτισσα, τὴν ὁποία συνάντησε σ᾿ ἕνα πηγάδι κοντὰ στὴν πόλη Σιχάρ, ἐνῶ οἱ μαθητές Του εἶχαν πάει στὴν πόλη γιὰ νὰ ἀγοράσουν τρόφιμα. Ἡ γυναίκα αὐτὴ ἦρθε στὸ πηγάδι γιὰ νὰ πάρει νερό, καὶ ὁ Ἰησοῦς τῆς ζήτησε νὰ πιεῖ. Πιάνουν μιὰ συζήτηση, ποὺ ἀφορᾶ στὴν πολύχρονη διαμάχη μεταξὺ Ἰουδαίων καὶ Σαμαρειτῶν σχετικὰ μὲ τὸν τόπο λατρείας τοῦ Θεοῦ, διότι γιὰ τοὺς μὲν Ἰουδαίους ἦταν ὁ ναὸς στὰ Ἱεροσόλυμα, ἐνῶ γιὰ τοὺς Σαμαρεῖτες ἕνα βουνὸ στὴ Σαμάρεια.
Εἶναι πραγματικὰ θαυμαστό, τὸ ὅτι ὁ Ἰησοῦς συνομιλεῖ μὲ μιὰ Σαμαρείτιδα, ὄντας ὁ ἴδιος Ἰουδαῖος. Ἀπόρησαν καὶ οἱ μαθητές του πῶς συνέβη αὐτὸ τὸ πράγμα, διότι εἶναι γνωστὸ ὅτι οἱ Ἰουδαῖοι καὶ οἱ Σαμαρεῖτες οὐ συγχρῶνται, δὲν ἔχουν καθόλου ἐπαφὲς καὶ βρίσκονται σὲ σχέση μίσους μεταξύ τους. Ὁ Ἰησοῦς ὅμως, μὲ τὸν τρόπο αὐτὸ θέλει νὰ δηλώσει ὅτι οἱ διαφορὲς ποὺ χωρίζουν τοὺς ἀνθρώπους σὲ ὁμάδες, εἶναι καταδικασμένες.
Στὴ συνέχεια τῆς συζήτησης, ἀπαντώντας ὁ Ἰησοῦς στὸ ἐρώτημά της γιὰ τὸ ποιὸς εἶναι ὁ τόπος λατρείας, τῆς λέει ὅτι «Πίστεψέ με, γυναίκα, εἶναι κοντὰ ὁ καιρὸς ποὺ δὲν θὰ λατρεύετε τὸν Πατέρα οὔτε σ᾿ αὐτὸ τὸ βουνὸ οὔτε στὰ Ἱεροσόλυμα. Ἐσεῖς οἱ Σαμαρεῖτες λατρεύετε αὐτὸ ποὺ δὲν ξέρετε· ἐμεῖς ὅμως λατρεύουμε αὐτὸ ποὺ ξέρουμε, γιατί ἡ σωτηρία ἔρχεται στὸν κόσμο ἀπὸ τοὺς Ἰουδαίους. Εἶναι ὅμως κοντὰ ὁ καιρός, ἦρθε κιόλας, ποὺ οἱ πραγματικοὶ λάτρεις θὰ λατρεύσουν τὸν Πατέρα μὲ τὴ δύναμη τοῦ Πνεύματος, ποὺ ἀποκαλύπτει τὴν ἀλήθεια· γιατὶ ἔτσι τοὺς θέλει ὁ Πατέρας αὐτοὺς ποὺ τὸν λατρεύουν. Ὁ Θεὸς εἶναι πνεῦμα. Κι αὐτοὶ ποὺ τὸν λατρεύουν πρέπει νὰ τὸν λατρεύουν μὲ τὴ δύναμη τοῦ Πνεύματος, ποὺ φανερώνει τὴν ἀλήθεια».
Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, πὼς οἱ στίχοι αὐτοὶ ἀπὸ τὸ κατὰ Ἰωάννην εὐαγγέλιο εἶναι θεμελιώδεις γιὰ τὴν κατανόηση τῆς χριστιανικῆς λατρείας. Ὁ Ἰησοῦς διακηρύττει ὅτι, ἡ «ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ» λατρεία τοῦ Θεοῦ, δὲν περιορίζεται σὲ ἕναν συγκεκριμένο τόπο. Ὁ Θεός, δὲν ἐγκλωβίζεται οὔτε στὰ Ἱεροσόλυμα οὔτε στὴ Σαμάρεια. Ὁποιοσδήποτε τόπος, στὸν ὁποῖο εἶναι «δύο ἢ τρεῖς συνηγμένοι» στὸ ὄνομα τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ, εἶναι κατάλληλος γιὰ τὴν ἀληθινὴ λατρεία. Ὁ κάθε ἱερὸς ναὸς μᾶς δίνει τὴν δυνατότητα τῆς ἐν ἁγίῳ Πνεύματι ἀληθινῆς λατρείας, ἐφόσον οἱ προσευχόμενοι πιστοὶ ἀναγνωρίζουν τὸν Ἰησοῦ Χριστὸ ὡς τὸν Υἱὸ καὶ Λόγο τοῦ Θεοῦ, ὡς «τὴν ὁδόν, τὴν ἀλήθειαν καὶ τὴν ζωήν».
Ἡ συζήτηση ποὺ ἄρχισε δίπλα ἀπὸ ἐκεῖνο τὸ πηγάδι, ἀκόμη συνεχίζεται, ἐπειδὴ οἱ ἄνθρωποι ποτὲ δὲν σταμάτησαν νὰ ἀναζητοῦν, νὰ διψοῦν καὶ νὰ ἀνακαλύπτουν ξανὰ καὶ ξανὰ τὴν πνευματικὴ αὐτὴ δίψα, ἡ ὁποία δὲν μπορεῖ νὰ ἱκανοποιηθεῖ μὲ τίποτε ἄλλο παρὰ μόνο μὲ τὸν Θεό, ποὺ εἶναι Πνεῦμα καὶ Ἀλήθεια, Ἀγάπη καὶ Ἐλευθερία, αἰώνια Ζωὴ καὶ πληρότητα τῶν πάντων.
Ἀδελφοί μου, ὁ Ἰησοῦς εἶπε στὴ Σαμαρείτιδα ὅτι «ἂν ἤξερες τὴ δωρεὰ τοῦ Θεοῦ καὶ ποιός εἶναι αὐτὸς ποὺ σοῦ λέει “δῶσε μου νὰ πιῶ”, τότε ἐσὺ θὰ τοῦ ζητοῦσες κι ἐκεῖνος θὰ σοῦ ἔδινε ζωντανὸ νερό». Μακάρι, διὰ πρεσβειῶν τῆς Σαμαρείτιδας τῆς σημερινῆς εὐαγγελικῆς περικοπῆς, τῆς μετέπειτα ἁγίας μεγαλομάρτυρος καὶ ἰσαποστόλου Φωτεινῆς, νὰ γευτοῦμε κι ἐμεῖς τὸ ζωντανὸ αὐτὸ νερό, ὥστε νὰ λατρεύουμε τὸν Κύριο «ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ». Ἀμήν.
Ἀπὸ τὴν Ἱερὰ Μητρόπολη