Το Κήρυγμα της Κυριακής. Κυριακή Η´ Λουκά (Η παραβολή του καλού Σαμαρείτη), 15 Νοεμβρίου 2026
ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ
ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ
ΙΕΡΑΠΥΤΝΗΣ ΚΑΙ ΣΗΤΕΙΑΣ
ΓΡΑΠΤΟ ΚΗΡΥΓΜΑ ΚΥΡΙΑΚΗΣ Η´ ΛΟΥΚΑ
Η παραβολή του καλού Σαμαρείτη
(15 Νοεμβρίου 2026)
Αγαπητοί μου αδελφοί, σε μια γνωστή και πνευματικά ωφέλιμη παραβολή αναφέρεται σήμερα το ευαγγελικό ανάγνωσμα που ακούσαμε. Πρόκειται για την παραβολή του καλού Σαμαρείτη. Μέσα σ’ αυτήν τη διήγηση παρουσιάζεται η άπειρη αγάπη του Θεού για τον αμαρτωλό άνθρωπο και η πατρική φροντίδα Του για τη σωτηρία του, αλλά ταυτόχρονα και το δικό μας χρέος για αγάπη και βοήθεια αδιάκριτα σε όλους τους ανθρώπους.
Ο Κύριος, παίρνοντας αφορμή από μια ερώτηση που του έκανε κάποιος νομοδιδάσκαλος, για το ποιος είναι πλησίον μας, μας λέει ότι ένας άνθρωπος, κατεβαίνοντας από τα Ιεροσόλυμα για την Ιεριχώ, έπεσε πάνω σε ληστές. Αυτοί τον ξεγύμνωσαν, τον τραυμάτισαν και έφυγαν παρατώντας τον μισοπεθαμένο. Από εκείνον τον δρόμο έτυχε να κατεβαίνει και κάποιος ιερέας, ο οποίος τον είδε, αλλά τον προσπέρασε χωρίς να του δώσει καμία σημασία. Το ίδιο και κάποιος λευίτης που περνούσε από το ίδιο μέρος, παρ’ όλο που τον είδε και αυτός, τον απέφυγε χωρίς να ενδιαφερθεί γι’ αυτόν.
Κάποιος, όμως, Σαμαρείτης που ταξίδευε ήρθε προς σημείο που βρισκόταν σχεδόν μισοπεθαμένος, τον είδε και τον σπλαχνίστηκε. Πήγε κοντά του, άλειψε τις πληγές του με λάδι και κρασί και τις έδεσε καλά. Τον οδήγησε μάλιστα και στο πανδοχείο και φρόντισε για τη θεραπεία του. Την άλλη μέρα φεύγοντας έβγαλε και έδωσε στον πανδοχέα δύο νομίσματα και του είπε, φρόντισέ τον, και ό,τι παραπάνω ξοδέψεις, εγώ όταν ξαναπεράσω θα σε πληρώσω.
Ο νομοδιδάσκαλος, στην ερώτηση του Κυρίου ποιος από τους τρείς ανθρώπους αποδείχτηκε πραγματικός και γνήσιος πλησίον, απάντησε, αυτός που τον σπλαχνίστηκε.
Από το ίδιο σημείο περνούν διαδοχικά δύο εκπρόσωποι της θρησκευτικής ηγεσίας της εποχής. Παρόλο που γνώριζαν τον νόμο, προσπερνούν και αποφεύγουν τον πληγωμένο άνθρωπο, αδιαφορώντας για την κατάσταση και για το πρόβλημά του. Η τυπική ευσέβεια και η σχολαστική τήρηση των τύπων νίκησαν τη σπλαχνική αγάπη.
Στη συνέχεια καταφτάνει ένας Σαμαρείτης. Ένας άνθρωπος που θεωρούνταν εχθρός, αιρετικός και περιφρονημένος. Δεν εξετάζει την εθνικότητα, τη θρησκεία η την κοινωνική του θέση. Τον συμπονά. Σταματά και ενδιαφέρεται έμπρακτα και ουσιαστικά, χωρίς να περιμένει ανταπόδοση. Πλησιάζει, καθαρίζει τις πληγές του με λάδι και κρασί, τον ανεβάζει στο δικό του ζώο, τον μεταφέρει στο πανδοχείο και φροντίζει για τη θεραπεία του.
Η αγάπη και το ενδιαφέρον, που δείχνει ο Σαμαρείτης στον πάσχοντα άνθρωπο, δεν περιορίζεται μόνον σε θεωρητικό επίπεδο. Γίνεται πράξη. Αν έλειπε η φροντίδα, δεν θα βλέπαμε την αγάπη και το ενδιαφέρον. Δεν τον εγκαταλείπει, αλλά τον περιποιείται και τον μεταφέρει σε ασφαλές μέρος. Φωτεινό παράδειγμα και αξιομίμητη η πράξη του.
Οι Πατέρες τις Εκκλησίας, ερμηνεύοντας αυτήν την παραβολή, βλέπουν στο πρόσωπο του καλού Σαμαρείτη τον ίδιο τον Χριστό. Η ανθρωπότητα ήταν ο τραυματισμένος από την αμαρτία άνθρωπος. Ο Χριστός κατέβηκε στη γή, σπλαχνίστηκε την πτώση μας, έπλυνε τις πληγές μας με το αίμα Του και μας μετέφερε στο πνευματικό πανδοχείο, που είναι η αγία Του Εκκλησία. Υπηρέτες και ιατροί είναι οι οικονόμοι των θείων Μυστηρίων, οι οποίοι θεραπεύουν τις πληγές και τα τραύματα της αμαρτίας. Οι πόρτες του πανδοχείου είναι για όλους ανοικτές.
Αγαπητοί μου αδελφοί, πολλοί είναι εκείνοι που βιώνουν ταλαιπωρίες και είναι πληγωμένοι στη ζωή τους. Άνθρωποι με σωματικά και ψυχικά τραύματα. «Πήγαινε και κάνε και εσύ το ίδιο». Αυτή την εντολή έδωσε ο Κύριος στον νομοδιδάσκαλο της σημερινής παραβολής. Αυτό ζητά και από εμάς ο Χριστός. Μας καλεί να γίνουμε «καλοί Σαμαρείτες», της ζωντανής πίστης και της έμπρακτης αγάπης για όλους ανεξαιρέτως τους ανθρώπους. Ας βάλουμε λοιπόν, μια αρχή από σήμερα, που ξεκινά το στάδιο των πνευματικών αγώνων, με την αρχή της νηστείας των Χριστουγέννων, ας ακολουθήσουμε την προτροπή και το παράδειγμα του Ιησού Χριστού, που αυτός πρώτος νοιάζεται και βοηθά κάθε άνθρωπο. Αμήν.
Από την Ιερά Μητρόπολη