Πατριαρχική Απόδειξη για το Άγιο Πάσχα 2026
ΠΑΤΡΙΑΡΧΙΚΗ ΑΠΟΔΕΙΞΙΣ ΕΠΙ ΤΩ ΑΓΙΩ ΠΑΣΧΑ
Aριθμ. Πρωτ. 279
† Β Α Ρ Θ Ο Λ Ο Μ Α Ι Ο Σ
ΕΛΕΩ ΘΕΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ - ΝΕΑΣ ΡΩΜΗΣ
ΚΑΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ
ΠΑΝΤΙ Τῼ ΠΛΗΡΩΜΑΤΙ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΧΑΡΙΝ, ΕΙΡΗΝΗΝ ΚΑΙ EΛΕΟΣ
ΠΑΡΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΞΩΣ ΑΝΑΣΤΑΝΤΟΣ ΧΡΙΣΤΟΥ
* * *
Τιμιώτατοι αδελφοί Ιεράρχαι και ευλογημένα τέκνα εν Κυρίω,
Φθάσαντες εν νηστεία, προσευχή και κατανύξει την λαμπροφόρον και πανέορτον ημέραν του Αγίου Πάσχα, υμνούμεν και δοξάζομεν την κοσμοσωτήριον Έγερσιν του Κυρίου και Θεού και Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού, η οποία σηματοδοτεί την περιφανή νίκην της ζωής επί του θανάτου, καινοποιεί την κτίσιν πάσαν και διανοίγει εις τον άνθρωπον την οδόν της θεώσεως κατά χάριν. Η Εκκλησία του Χριστού διασώζει την πασχάλιον εμπειρίαν εις την λειτουργικήν ζωήν, εις τους άθλους των Αγίων και των Μαρτύρων της πίστεως, εις την εσχατολογικήν ορμήν του μοναχισμού, εις την εξαγγελίαν του Ευαγγελίου «έως εσχάτου της γης», εις την θεολογίαν και την δοξολογικήν τέχνην, εις την καλήν μαρτυρίαν των πιστών εν τω κόσμω, εις τον πολιτισμόν της αγάπης και της αλληλεγγύης, εις την αμετακίνητον βεβαιότητα ότι το κακόν δεν έχει τον τελευταίον λόγον εν τη ιστορία.
Η Ανάστασις του Κυρίου βιούται ως χριστοδώρητος ελευθερία, η οποία εμπνέει, τροφοδοτεί και ενισχύει τας δημιουργικάς δυνάμεις του ανθρώπου, τον αγώνα τον καλόν δι᾿ «όσα εστίν αληθή, όσα σεμνά, όσα δίκαια, όσα αγνά, όσα προσφιλή, όσα εύφημα»1, υπενθυμίζουσα εις πάντας ημάς ότι η πορεία προς την Ανάστασιν είναι αδιαρρήκτως συνδεδεμένη με τον Σταυρόν. Η σταυροαναστάσιμος ευφροσύνη έσωζε τον λαόν του Θεού από ταυτίσεις με το πνεύμα του κόσμου τούτου, και εν ταυτώ τον προεφύλαττεν από την άγονον κλειστότητα και μιαν πνευματικότητα άνευ δυναμισμού και ελπιδοφόρου πνοής. Η ζωή των πιστών, εν Χριστώ σταυρωθέντι και αναστάντι δι᾿ ημάς τους ανθρώπους, ακυρώνει και σήμερον όλα τα ανοίκεια αφηγήματα περί του χριστιανικού ήθους ως «ηθικής των αδυνάτων», της δήθεν εκπροσωπουμένης υπό της ταπεινοφροσύνης, της συγχωρητικότητος, της θυσιαστικής αγάπης, του ασκητισμού, του Κυριακού «εγώ δε λέγω υμίν μη αντιστήναι τω πονηρώ»2 και άλλων αρχών και στάσεων, αι οποίαι ανήκουν εις τον πυρήνα της ταυτότητός μας. Ουδέν αναληθέστερον αυτής της προσεγγίσεως του ήθους της Χριστιανοσύνης, της «ου ζητούσης τα εαυτής» θυσιαστικής αγάπης, της συνυφασμένης με γενναιότητα, θάρρος και υπαρκτικήν αυθεντικότητα. Το Πάσχα είναι ύμνος εις αυτήν την ελευθερίαν, την «δι᾿ αγάπης ενεργουμένην»3 πίστιν, η οποία δεν είναι ιδικόν μας κατόρθωμα, αλλά χάρις και άνωθεν δωρεά και βιούται εις τα άγια μυστήρια της Εκκλησίας και εις το «μυστήριον» της διακονίας του πλησίον. Όντως, «η εις Θεόν αγάπη, του εις άνθρωπον μίσους παντελώς ουκ ανέχεται»4.
Η Εκκλησία του Χριστού, το «άλας της γης», το «φως του κόσμου», η πόλις, «η επάνω όρους κειμένη», ο λύχνος, ο «επί την λυχνίαν»5, δίδει εμπράκτως εν τω κόσμω ενώπιον των σημείων των καιρών την μαρτυρίαν περί της ελθούσης χάριτος και «της εν ημίν ελπίδος»6. Ο λόγος του Σταυρού και της Αναστάσεως ηχεί σήμερον ως Ευαγγέλιον ειρήνης, καταλλαγής και δικαιοσύνης. Ο πόλεμος, το μίσος και η αδικία αντιστρατεύονται τας θεμελιώδεις χριστιανικάς αρχάς, διά την πραγμάτωσιν και εδραίωσιν των οποίων προσεύχεται και εργάζεται καθ᾿ ημέραν ο λαός του Θεού. Εν τω φωτί της Αναστάσεως, δεόμεθα του Κυρίου υπέρ των θυμάτων της πολεμικής βιας, των ορφανών, των θρηνουσών τα τέκνα των μητέρων, υπέρ πάντων όσων φέρουν εις το σώμα και την ψυχήν των τα ενεργήματα της ανθρωπίνης σκληρότητος και αναλγησίας. Το «Χριστός Ανέστη» είναι άρνησις και καταδίκη της βιας και του φόβου και πρόσκλησις εις βίον ειρηνικόν. Ο πόλεμος παράγει οδυρμόν και θάνατον· η Ανάστασις νικά τον θάνατον και χαρίζεται αφθαρσίαν.
Ενώπιον των καθημερινών εικόνων της βαρβαρότητος του πολέμου, η Εκκλησία διακηρύσσει γεγονυία τη φωνή την ιερότητα του ανθρωπίνου προσώπου του κάθε συγκεκριμένου ανθρώπου όπου γης, και το χρέος του απολύτου σεβασμού της, και καλεί όπως «γνωρίσωμεν ημών το αξίωμα, τιμήσωμεν το αρχέτυπον, γνώμεν του μυστηρίου την δύναμιν και υπέρ τινος Χριστός απέθανε»7. Η Ανάστασις του Κυρίου είναι αποκατάστασις του ανθρώπου εις την προαιώνιον κλίσιν του. Ως «απαρχή άλλης βιο-ής αιωνίου» θεραπεύει τας αλλοτριωτικάς σχέσεις και εγκαθιδρύει την ειρήνην «την υπερέχουσαν πάντα νουν»8, η οποία εμπερικλείει την εγκόσμιον καταλλαγήν και ειρήνευσιν.
Θεοκινήτως η Αγία και Μεγάλη Σύνοδος της Ορθοδόξου Εκκλησίας, την συμπλήρωσιν δεκαετίας από της συγκλήσεως της οποίας τιμώμεν εφέτος, υπεγράμμισε το καθήκον της Εκκλησίας «να επικροτή παν ό,τι εξυπηρετεί πράγματι την ειρήνην (Ρωμ. ιδ’, 9) και ανοίγει την οδόν προς την δικαιοσύνην, την αδελφοσύνην, την αληθή ελευθερίαν και την αμοιβαίαν αγάπην μεταξύ όλων των τέκνων του ενός ουρανίου Πατρός, ως και μεταξύ όλων των λαών των αποτελούντων την ενιαίαν ανθρωπίνην οικογένειαν»9.
Το Άγιον Πάσχα είναι ολόκληρος ο πνευματικός πολιτισμός μας, ο πυρήν της ευσεβείας μας. Η Ανάστασις του Κυρίου είναι και η ιδική μας Ανάστασις εν τω νυν αιώνι, προτύπωσις δε και πρόγευσις της «κοινής των ανθρώπων αναστάσεως» και της ανακαινίσεως ολοκλήρου της δημιουργίας. Κατηυγασμένοι υπό του υπερλάμπρου φωτός του προσώπου του Αναστάντος Χριστού και δοξάζοντες εν ψαλμοίς και ύμνοις και ωδαίς πνευματικαίς το υπεράγιον όνομα Αυτού, του Άρχοντος της ειρήνης, του όντος μεθ᾿ ημών «πάσας τας ημέρας έως της συντελείας του αιώνος»10, ευχόμεθα «Καλήν Ανάστασιν», πλήρη θείων δωρημάτων ολόκληρον την πασχάλιον περίοδον και πάσας τας ημέρας της ζωής υμών, αναφωνούντες το κοσμοχαρμόσυνον «Χριστός Ανέστη! Αληθώς Ανέστη ο Κύριος!»
Φανάριον, Άγιον Πάσχα ,βκς´
† Ο Κωνσταντινουπόλεως
διάπυρος προς Χριστόν Αναστάντα
ευχέτης πάντων υμων.
1. Φιλιπ. δ’ 8.
2. Ματθ. ε’, 39.
3. Γαλ. ε’, 6.
4. Μαξίμου του Ομολογητού, Κεφάλαια περί αγάπης, PG 90, 964.
5. Ματθ. ε’, 13-15.
6. Α’ Πέτρ. γ’, 15.
7. Γρηγορίου του Θεολόγου, Λόγος Α’, Εις το άγιον Πάσχα και εις την βραδυτήτα, PG 35, 397.
8. Φιλιπ. δ’, 7.
9. Η αποστολή της Ορθοδόξου Εκκλησίας εις τον σύγχρονον κόσμον, Γ’, 5.
10. Ματθ. κη’, 20.